logo WIOŚ
Strona główna » Regionalny Wydział Monitoringu Środowiska GIOŚ » System PMŚ - Program Monitoringu Środowiska » Podstawy prawne

Podstawy prawne | Programy monitoringu środowiska

Państwowy Monitoring Środowiska (PMŚ) jest źródłem informacji o środowisku będących wynikiem pomiarów i ocen jego stanu, jak i analizą wpływu różnych czynników, w tym presji będących wynikiem działalności człowieka.

PMŚ został utworzony ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 686, z późn. zm.) w celu zapewnienia szerokiemu gronu odbiorców wiarygodnych informacji o stanie środowiska poprzez ich wytwarzanie, gromadzenie, analizę i udostępnianie.

Działania w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska z mocy art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 686, z późn. zm.) koordynują organy Inspekcji Ochrony Środowiska.

Na poziomie krajowym zadania PMŚ wykonuje Główny Inspektor Ochrony Środowiska, który jest również koordynatorem działań prowadzonych dla potrzeb Państwowego Monitoringu Środowiska. Na poziomie województwa zadania Państwowego Monitoringu Środowiska wykonuje wojewódzki inspektor ochrony środowiska jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie (art. 3 i art. 5 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska).

W realizacji zadań PMŚ uczestniczą również inne jednostki zobowiązane do tego na mocy prawa np. organy administracji rządowej i samorządowej, służby, zarządzający drogami, lotniskami, koleją, prowadzący instalacje, jak również instytuty naukowo-badawcze wykonujące zadania w ramach umów z GIOŚ.

Zgodnie z art. 23 ww. ustawy, Państwowy Monitoring Środowiska (PMŚ) realizowany jest na podstawie:

W ramach PMŚ wytwarzane i gromadzone są dane i oceny dotyczące stanu środowiska, do których przekazywania Rzeczpospolita Polska jest obowiązana na mocy zobowiązań międzynarodowych, wymagań zawartych w przepisach UE, w szczególności wymagań o charakterze ramowym, dotyczących ochrony środowiska, a także wymagań wynikających z podpisanych i ratyfikowanych przez Polskę umów.

Państwowy Monitoring Środowiska zapewnia dane podlegające udostępnianiu w myśl przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, z późn. zm.), regulujących sprawy swobodnego dostępu do informacji o środowisku.

Informacje wytworzone w ramach PMŚ wykorzystywane są również przez jednostki administracji samorządowej i rządowej dla potrzeb zarządzania środowiskiem za pomocą instrumentów prawnych, takich jak: postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, programy i plany ochrony środowiska, plany zagospodarowania przestrzennego. Służą one do planowania zrównoważonego rozwoju na wszystkich poziomach zarządzania i oceny skuteczności działań naprawczych. Szczególnie na poziomie regionalnym wykorzystywane są dla potrzeb związanych z rozwojem regionalnym i z wykorzystaniem środków funduszy spójności i innych funduszy pomocowych.

Ustawowe cele Państwowego Monitoringu Środowiska są realizowane poprzez zadania obejmujące wykonywanie badań wskaźników charakteryzujących poszczególne komponenty środowiska, prowadzenie obserwacji elementów przyrodniczych, gromadzenie i analizę wyników badań i obserwacji, ocenę stanu i trendów zmian jakości poszczególnych elementów środowiska w oparciu o ustalone kryteria, identyfikację obszarów przekroczeń standardów jakości środowiska, analizy przyczynowo-skutkowe, opracowywanie zestawień, raportów, komunikatów i ich udostępnianie w formie drukowanej lub zapisu elektronicznego.

Stałym elementem PMŚ pozostaje zapewnienie wysokiej jakości pomiarów i ocen realizowanych zadań, które będą gwarancją wiarygodnych informacji o jakości poszczególnych elementów środowiska i kluczem do podejmowania efektywnych i skutecznych działań zarządczych.

Obecnie obowiązujący Program Państwowego Monitoringu Środowiska województwa dolnośląskiego na lata 2016-2020 (WPMŚ) jest uszczegółowieniem opisu zadań określonych w programie krajowym oraz dodatkowo zawiera zadania monitoringowe wynikające ze specyficznych potrzeb i położenia naszego regionu, a szczególnie zadań z zakresu ochrony środowiska określonych w dokumentach strategicznych województwa dolnośląskiego:

Dane uzyskane w ramach realizacji Programu Państwowego Monitoringu Środowiska województwa dolnośląskiego na lata 2016-2020 są podstawowym źródłem informacji o stanie środowiska naszego regionu dla administracji publicznej i społeczeństwa. WPMŚ pozwoli zarówno na ocenę działań planistycznych w zakresie ochrony środowiska na terenie województwa dolnośląskiego (plany gospodarowania wodami w dorzeczu, wojewódzki, powiatowe i gminne programy ochrony środowiska), ocenę wykorzystania środków z funduszy celowych, jak i na ocenę osiąganych efektów ekologicznych działań naprawczych (program wodno-środowiskowy kraju, program ochrony powietrza, program ochrony przed hałasem).

Sieć pomiarowa PMŚ uwzględnia specyficzne położenie województwa dolnośląskiego u zbiegu granic trzech państw. Przedstawiciele WIOŚ we Wrocławiu uczestniczą w realizacji zadań wynikających z regionalnych umów i porozumień oraz międzynarodowych komisji regionalnych. Współpraca z partnerami z Czech i Niemiec obejmuje m.in. wymianę danych monitoringowych, opracowywanie wspólnych ocen i działania kontrolne.